Lá xương sông là một loại rau gia vị quen thuộc trong gian bếp của nhiều gia đình Việt. Không chỉ làm tăng hương vị cho các món ăn như chả cá, thịt nướng, lươn om, lá xương sông còn được biết đến như một vị thuốc dân gian quý giá. Tuy nhiên, nhiều người vẫn băn khoăn liệu ăn sống lá xương sông có được không, có tốt cho sức khỏe hay không và cách dùng đúng chuẩn là gì.
Bài viết này Vũ Thích FAQ sẽ giải đáp chi tiết mọi thắc mắc của bạn về loại thảo dược này.
Cả tuần => Cơm hút chân không để được mấy ngày? có an toàn vệ sinh hay không?
Giới thiệu về lá xương sông
Cây xương sông (tên khoa học: Blumea lanceolaria) là một loài thực vật thân thảo, sống lâu năm, thường mọc hoang hoặc được trồng trong vườn nhà để làm rau gia vị và làm thuốc.
Đặc điểm nhận dạng: Lá xương sông có hình thuôn dài, mép lá có răng cưa. Khi vò nát, lá tỏa ra một mùi thơm hăng đặc trưng, khá giống mùi dầu hỏa nhưng nhẹ hơn.
Thành phần và tính vị: Theo Đông y, lá xương sông có vị cay, tính ấm, đi vào kinh phế. Theo y học hiện đại, trong lá chứa nhiều tinh dầu, chủ yếu là methylthymol, p-cymene, limonene… có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm và giảm đau hiệu quả.
Nhờ những đặc tính này, lá xương sông không chỉ là một loại rau gia vị đơn thuần mà còn là một “dược liệu xanh” ngay tại nhà.
Ăn sống lá xương sông có được không? Có tốt không?
Câu trả lời là CÓ, ăn sống lá xương sông hoàn toàn được và rất tốt cho sức khỏe.
Việc ăn sống không chỉ giữ được trọn vẹn hương vị đặc trưng mà còn giúp bảo toàn tối đa lượng tinh dầu và các hoạt chất quý giá có trong lá, vốn rất dễ bị bay hơi hoặc phân hủy dưới tác dụng của nhiệt độ cao.
Hơi bị lâu => Trứng gà ngâm mật ong để được bao lâu? có tác hại gì không?
Những lợi ích tuyệt vời khi ăn sống lá xương sông:
Trị ho, viêm họng, khản tiếng hiệu quả: Đây là công dụng nổi bật nhất của lá xương sông. Các hoạt chất trong tinh dầu có tác dụng kháng khuẩn, tiêu viêm, long đờm, làm dịu cổ họng. Nhai trực tiếp lá xương sông tươi với một chút muối sẽ giúp giảm ngứa rát họng và giảm ho nhanh chóng.
Kích thích tiêu hóa, giúp ăn ngon miệng: Vị cay ấm và mùi thơm đặc trưng của lá xương sông có tác dụng kích thích vị giác và khứu giác, giúp bạn cảm thấy ăn ngon miệng hơn. Nó cũng hỗ trợ điều trị chứng đầy bụng, khó tiêu, nôn mửa.
Kháng khuẩn, chống viêm tự nhiên: Các thành phần trong tinh dầu lá xương sông được chứng minh có khả năng ức chế sự phát triển của nhiều loại vi khuẩn, giúp ngăn ngừa viêm nhiễm.
Giải cảm, hạ sốt: Theo kinh nghiệm dân gian, lá xương sông kết hợp với một số loại lá khác dùng để xông hoặc nấu nước uống có thể giúp giải cảm, hạ sốt, làm toát mồ hôi và thải độc cho cơ thể.
Như vậy, việc ăn sống lá xương sông không những an toàn mà còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, đặc biệt là đối với các bệnh về đường hô hấp và tiêu hóa.
Hướng dẫn cách dùng lá xương sông đúng chuẩn và hiệu quả
Tùy vào mục đích sử dụng, bạn có thể dùng lá xương sông theo nhiều cách khác nhau, từ làm rau ăn sống đến các bài thuốc chữa bệnh.
Dùng làm rau gia vị ăn sống
Lá xương sông thường được dùng để:
- Ăn kèm các món cuốn: Cuốn cùng với thịt luộc, nem chạo, nem tai…
- Thái nhỏ ăn cùng gỏi: Đặc biệt là các món gỏi cá, gỏi thịt.
- Gia vị không thể thiếu trong món chả cá Lã Vọng: Hương thơm của lá xương sông kết hợp với chả cá tạo nên một hương vị đặc trưng khó quên.
- Cách chuẩn bị: Rửa thật sạch từng lá dưới vòi nước chảy, sau đó ngâm với nước muối loãng khoảng 10-15 phút để loại bỏ bụi bẩn, vi khuẩn và trứng giun sán (nếu có) rồi vớt ra để ráo nước.
Dùng làm bài thuốc chữa bệnh
Chữa ho, viêm họng, khản tiếng:
Cách 1 (Đơn giản): Lấy 5-10 lá xương sông tươi, rửa sạch, ngâm nước muối. Vớt ra để ráo rồi nhai ngậm trực tiếp, nuốt từ từ cả bã và nước. Thực hiện 2-3 lần/ngày.
Cách 2 (Hiệu quả hơn): Lấy 2-3 lá xương sông bánh tẻ, rửa sạch, thái nhỏ. Cho vào chén cùng 2 thìa cà phê mật ong nguyên chất. Đem hấp cách thủy khoảng 10 phút. Dùng nước này ngậm và nuốt từ từ. Rất tốt cho trẻ em và người lớn.
Chữa đầy bụng, khó tiêu: Lấy khoảng 10 lá xương sông tươi, rửa sạch. Nhai sống cùng một vài hạt muối trắng và nuốt.
Chữa cảm sốt không ra mồ hôi: Dùng một nắm lá xương sông, kết hợp với lá bưởi, cúc tần, hương nhu (mỗi thứ một nắm). Rửa sạch, cho vào nồi nấu nước để xông cho ra mồ hôi, giúp giải cảm hiệu quả.
Dùng trong chế biến món ăn chín
Lá xương sông khi nấu chín cũng tạo ra hương vị rất đặc biệt:
- Chả xương sông: Thịt băm trộn gia vị, cuốn bên ngoài bằng lá xương sông rồi đem rán vàng.
- Lươn om, ếch xào: Thái nhỏ lá xương sông cho vào món ăn ở bước cuối cùng để giữ được hương thơm.
- Cá hấp: Lót lá xương sông dưới cá khi hấp để khử mùi tanh và tăng hương vị.
Ngâm mắm bao ngon => Con giá bể có độc không? Sống ở đâu? Làm món gì ngon?
Những lưu ý quan trọng cần biết khi dùng lá xương sông
Mặc dù lành tính và an toàn, bạn vẫn cần lưu ý một số điểm sau để đảm bảo sức khỏe:
Rửa thật kỹ: Khi ăn sống, việc vệ sinh là quan trọng nhất. Hãy đảm bảo lá được rửa sạch và ngâm nước muối để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn, ký sinh trùng.
Sử dụng liều lượng vừa phải: Bất cứ thứ gì dùng quá nhiều cũng không tốt. Chỉ nên dùng một lượng vừa phải, không nên lạm dụng hàng ngày.
Thận trọng với phụ nữ có thai: Phụ nữ có thai, đặc biệt trong 3 tháng đầu, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng lá xương sông như một bài thuốc chữa bệnh. Dùng làm rau gia vị với lượng nhỏ thì thường không đáng lo ngại.
Người có cơ địa dị ứng: Nếu bạn có tiền sử dị ứng với các loại rau thơm hoặc tinh dầu, hãy thử một lượng nhỏ trước khi dùng nhiều.
Không thay thế thuốc chữa bệnh: Lá xương sông chỉ có tác dụng hỗ trợ điều trị các bệnh nhẹ. Với các trường hợp bệnh nặng, kéo dài, bạn cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị đúng cách.
Tóm lại, ăn sống lá xương sông không chỉ được mà còn là một cách tuyệt vời để tận dụng tối đa những lợi ích sức khỏe mà loại thảo dược này mang lại. Từ việc làm một loại rau gia vị thơm ngon đến một bài thuốc trị ho, viêm họng hữu hiệu, lá xương sông xứng đáng là “vị thuốc quý” trong vườn nhà bạn. Hãy sử dụng đúng cách và ghi nhớ những lưu ý trên để đảm bảo an toàn và hiệu quả nhất nhé.
